Startkaart

De winter van '63 zal ik niet snel vergeten. Als postbode in mijn woonplaats Schoonhoven was ik dagelijks buiten, weer of geen weer. Als enthousiast schaatsenrijder heb ik heel wat tochten en wedstrijden gereden in de Krimpener en Alblasserwaard.

En toen ....er komt een Elfsteden tocht. Mijn moeder achter de naaimachiene. In mijn wollen wielerbroek werd een extra zeem genaaid en ook in mijn wielershirt een zeem aan de voorkant. Ik had toen al een zwart wollen schaatspak. Met de trein naar het ijskoude noorden naar mijn slaapplaats en dan 18 Januari.

Van de start om 7 uur weet ik niet veel maar eenmaal richting sneek wist ik het al dit wordt niet gemakkelijk. Voor mij zie ik de een na de ander vallen, dit is geen ijs om een flink tempo te maken. Als ik in IJlst ben zie ik dat ik over de eerste 26 km bijna 2 uur gereden heb. Maar dan gaat het wat sneller,om even over 11 kom .ik in Staveren. Het is veel rustiger geworden met de schaatsers. Ik hoor dat er al veel uitvallers zijn. Om 12.10 klim ik over de dijk in Hindelopen, hier is de route omgelegd over het IJsselmeer naar Workum. Tientallen rijders zie ik terugkomen van dit stukje Noordpool, zij stoppen het is loodzwaar. Maar kom op Ad, je bent 22 jaar en in top conditie, dus gaan, eenzaam maar niet alleen.

Ik haal een paar rijders in en we besluiten om bij elkaar te blijven. Als we in Workum aankomen de strobalen op en weer binnendijks verderop naar Bolsward. Dit is geen ijs meer, het is meer lopen in losse sneeuw. Op naar Harlingen. Om kwart over drie komen we daar aan en horen dat de post Franeker om 4 uur gesloten wordt. Inmiddels is de groep zo"n 11 man groot. We spreken af dat we gaan proberen om voor 4 uur Franeker te passeren zodat we in ieder geval niet van het ijs gehaald worden. Het lukt, om 5 min. voor vijf zijn we er.

Maar dan........voor ons ligt een poollandschap. Een snijdende oosten wind blaast de sneeuw in het gezicht. Niemand te zien niet achter ons en niet voor ons. Om en om gaan we op kop van de groep, het gaat niet hard maar we knokken door. Het pad om te schaatsen wordt steeds smaller en soms vallen we over elkaar midden in een opgewaaide sneeuwhoop. We blijven bij elkaar en wachten als er een valt. Hoe ver is het nog naar de eerste controle?????? We halen nog een tweetal rijders in ze zitten helemaal stuk, maar ze sluiten aan bij de groep. We ploeteren verder..... en dan een geheime controle post ... we zijn in Wier..... maar we mogen niet verder. We proberen om het knipje in de kaart te krijgen maar de controleurs weigeren. We zijn kwaad, komaan zeg hebben we daar nu ruim 150 km voor gereden.

Uiteindelijk na veel aandringen krijgen we het knipje in onze verweerde kaart.Maar stoppen... we gaan zogenaamd de kant op om na 50 m opnieuw het ijs op te gaan. We zijn maar met 6 man, het lukt we kunnen door op naar Bartlehiem. Het is stikdonker en ook ga ik merken dat ik al 12 uur op het ijs sta. In de verte zien we licht en horen praten. Een brug .....maar op het ijs ook politie en wat andere mensen. We moeten stoppen, ze hebben ons weer op het ijs zien stappen en nu is het uit als boeven worden we van het ijs gehaald en lopend naar een busje gebracht.... Het is echt over. Ik kan wel janken en dat doe ik dan ook. Nu voel ik de vermoeidheid maar toch ik had nog 5 uur om de laatste 45 km af te leggen en dat was me zeker gelukt.

We worden in een grotere bus gezet en naar Leeuwarden gebracht. Daar hoor ik dat we tot de weinigen behoren die zo ver gekomen zijn. In Franeker zijn alle rijders er al af gehaald. Om even voor 12 uur kom ik bij mijn gastgezin aan. Op straat staan nog veel mensen. Zij vertellen mij hoe het echt is gegaan met veel gewonden en zijn trots dat ik het zover heb volgehouden. Maar toch.........ik had door willen gaan en mijn kruisje willen hebben. Zeker na wat ik nu weet dat ik pas 22 jaar later weer een kans zou krijgen. Ik ben nu in het bezit van drie kruisjes maar mijn controle kaart van 1963 is voor mij van veel grotere waarde.